در راستای مدیریت تامین آب در یزد:

نخستین بازارآب رسمی کشوردر دشت یزد-اردکان آغاز به کار می کند

معاون برنامه ریزی شرکت آب منطقه ای یزد گفت:امروزه با تقاضای روزافزون برای آب در کنار منابع محدود سفره­های آب زیرزمینی، یکی از راهکارهای دولت­ها برای مدیریت تامین آب به­ویژه برای متقاضیانی که به دلیل عدم وجود باقیمانده تخصیص، امکان تامین آب ندارند، استفاده از پتانسیل بازارهای محلی آب است.

به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای یزد"حسین کوثری" ادامه داد:با توجه به ضرورت راه ­اندازی بازار آب که در سطح بین­ المللی در کشورهای مختلفی مانند اسپانیا، آمریکا، شیلی و چین نیز تجربه شده و کارآمدی آن در راستای مدیریت تامین آب در کنار حفاظت از منابع موجود به­ویژه در حوزه منابع آب زیرزمینی به اثبات رسیده است، شرکت آب منطقه ای یزد کوشیده تا درجهت راه اندازی پروژه بازار آب در دشت یزد-اردکان در سال 1401، با برگزاری جلسات متعدد کارگروهی با عنوان بازار آب در جهت رفع موانع اجرایی شدن پروژه گام بردارد.

وی افزود:این شرکت با برگزاری جلسه با کارگزاری پروژه بازار آب دشت خواف، تهیه نقشه راه اجرایی شدن پروژه با همکاری شرکت مشاور، انجام فراخوان تشخیص صلاحیت کارگزار بازار آب توسط بخش مدیریت امور قراردادها در همکاری با معاونت برنامه ریزی در راستای تحقق این مهم کوشیده است.

وی اظهار داشت: با چنین تدابیر ویژه ­ای در شرکت آب منطقه­ای یزد، اکنون پروژه شکل گیری بازار آب در دشت یزد-اردکان در آستانه اجراست و چنین به نظر می­رسد که تا پایان سال جاری با انتخاب کارگزار، این بازار، فعالیت خود را آغاز کند.

به گفته کوثری،بازار آب یا مبادله آب، یعنی فرایند خرید و فروش حقوق دسترسی به آب (حقابه) که می تواند به صورت دائمی یا موقت باشد. به زبان ساده بازار آب شامل شرکت آب منطقه ­ای به عنوان ناظر، شرکت کارگزار به عنوان مجری، خریدار و فروشنده  آب می باشد.

کوثری ادامه داد:فروشنده جهت ارائه درخواست فروش تمام یا بخشی از حقابه قانونی خود، به شرکت کارگزار بازار آب مراجعه و پیشنهاد فروش خود را ثبت می کند، کارگزار نیز با بررسی پیشنهاد خریداران و تفاهم بین فروشنده با خریدار، فرایند مبادله آب به صورت قانونی را بین خریدار و فروشنده آب فراهم می سازد. شرکت آب منطقه ای نیز کل فرایند مبادله آب را نظارت می کند.

مشاور مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی" در یزد با یک مثال از بزرگ­ترین بازارهای مدرن آب در جهان در حوضه آبی مری-دارلینگ در جنوب شرق استرالیا ادامه داد: این حوضه در ایالت‌های کوئینزلند، نیوساوت ولز، ویکتوریا و استرالیای جنوبی و نیز قلمرو پایتختی استرالیا واقع شده که یک هفتم از خاک استرالیا را پوشش می‌دهد. منطقه ­ای نسبتا خشک و کم بارش است، دوره­ های خشکسالی شدیدی را تجربه کرده و در عین­ حال به ­عنوان مهم­ترین منطقه کشاورزی استرالیا نیز شناخته می‌شود. درحدود 80 درصد از مصرف کل آب در این منطقه در بخش کشاورزی است. حجم مبادلات تجاری در بازار آب این حوضه آبی، سالیانه 2 میلیارد دلار برآورد می ­شود.

به گفته"عباس فقیه خراسانی" در این حوضه، میزان حق­آبه با میزان تخصیص آب و با میزان مصرف آب متفاوت است. این یک اصل کلیدی ا­ست که مالکیت زمین و آب هم تفکیک شده و اگرچه میزان حق­آبه در سال­های مختلف تغییر نم ی­کند اما میزان آب تخصیصی از حق­آبه برحسب میزان خشکسالی متفاوت است و به تبع آن میزان مصرف آب نیز تغییر می ­کند.

این جامعه شناس اظهار داشت:با توجه به تفکیک مالکیت آب با زمین در این منطقه، حق­آبه داران که کاربران بازار آب هستند می­ توانند به اندازه مازادی که از آب تخصیصی در برابر مصرف فصلی خود دارند در بازار، مشارکت کنند و میزان تخصیص آب به هر حق­آبه دار در ابتدای هر فصل مشخص می­ شود.

وی با بیان اینکه مکانیسم بازار آب در استرالیا بر مبنای «مزایده دوطرفه» و «تابلوی اعلانات» در تالار است گفت: در زمان ترسالی که میزان آب تخصیصی افزایش می­ یابد، سیستم مزایده دوطرفه بر اساس پیشنهادات خصوصی عرضه­ کنندگان و مشتریان آب به کارگزار آب منطقه باعث نقل و انتقال حداکثر آب خواهد شد. در این صورت، مشتریان با پیشنهاد پایین­تر از قیمت تعادلی و عرضه­ کنندگان با پیشنهاد بالاتر از قیمت تعادلی از بازار کنار می ­روند. اما در خشکسالی، با اعلام قیمت و حجم آب موجود در تابلوی اعلانات تالار، حجم معاملات بازار نیز کاهش خواهد یافت.

فقیه خراسانی ادامه داد:در این وضعیت کسی از معاملات نهایی حذف نمی­شود، عرضه ­کننده و مشتری به سهولت یکدیگر را می­ یابند و معامله انجام می­ شود. بنابراین، میزان بهره­وری اقتصادی در زمان خشکسالی با تخصیص آب به اولویت­ های ضروری بهبود می­یابد. در مثال بازار آب استرالیا، روند شفاف تخصیص آب به حق­آبه داران در کنار تفکیک مالکیت آب از زمین، اولویت­ بخشی به نوع مصرف آب برای حداکثر شدن بهره­ وری اقتصادی و همچنین سودآور بودن معاملات آبی برای دو طرف عرضه ­کننده و مشتری  باعث شده تا مشارکت همگانی برای احیای اکوسیستم آبی منطقه نیز شکل بگیرد.

وی افزود: درحالی همگان می ­توانند برنده بازار آب باشند که اساسا آب تخصیصی برای فروش افزایش یابد و مشتریان بالقوه نیز بتوانند برای کسب سود بیشتر، قیمت بالاتری برای آب بپردازند. در این­صورت، محافظت از آب به یک فعالیت درآمدزا تبدیل و مسئولیت­ پذیری زیست­ محیطی در جامعه منتشر خواهد شد.

 

 

 

کد خبر: 3040
  تاریخ خبر : 1401/12/08
  آخرین به‌روزرسانی : 1401/12/13
 روابط عمومی
 657