جهش همزمان یزد در پروژه‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای آب / از تکمیل سد و مخزن تا بازار آب و بازتخصیص

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد از اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای در دو سال اخیر و دولت چهاردهم در استان یزد خبر داد.

به گزارش روابط عمومی شرکت سهامی آب منطقه ای یزد، جواد محجوبی مدیرعامل در نشست با همکاران که به مناسبت روز کارمند و هفته دولت برگزار شد، با تشریح عملکرد این شرکت در دو سال اخیرگفت: در بخش سازه‌ای، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و به سرانجام رساندن پروژه‌هایی که سال‌ها به دلیل محدودیت منابع مالی متوقف مانده بودند، در اولویت قرار گرفت.

تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و توسعه ظرفیت ذخیره آب

محجوبی ادامه داد: در این دوره، سد مخزنی هرات به بهره‌برداری رسید و ۶۰ هزار مترمکعب ظرفیت مخزن شامل مخزن ۲۰ هزار مترمکعبی تصفیه‌خانه یزد و مخزن ۴۰ هزار مترمکعبی سنگاوی در مرز یزد و اصفهان که از سال‌های گذشته نیمه‌تمام مانده بود، تکمیل و وارد مدار بهره‌برداری شد.

وی افزود: در دو سال اخیر حدود ۸۵ هزار مترمکعب مخزن در شحنه، زین‌آباد، پردیس زندگی و سفیدکوه نیز در حال تکمیل است. ظرفیتی که در مقایسه با مجموع مخازن ایجادشده طی دهه‌های گذشته، قابل توجه است. تکمیل و ساخت مخازنی که منجر به تقویت پایداری جریان آب انتقالی و پاسخگویی به نیازهای جمعیتی و توسعه‌ای استان خواهد شد.

افزایش ظرفیت خطوط انتقال آب

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد با اشاره به توسعه خطوط انتقال آب گفت: ظرفیت خط انتقال آب اردکان و میبد که در گذشته حدود ۲۳۰ لیتر بر ثانیه بود، با اجرای خط جدید به حدود ۴۰۰ لیتر بر ثانیه افزایش یافت. 

این مقام مسئول تصریح کرد: همچنین خط جدید انتقال آب زین‌آباد به سفیدکوه تفت با ظرفیت حدود ۲۰۰ لیتر بر ثانیه و دو ایستگاه پمپاژ در حال اجراست.

محجوبی ادامه داد: پروژه جدید انتقال آب از مخازن شحنه به اراضی پردیس زندگی نیز با برآوردی نزدیک به ۲ هزار میلیارد تومان در حال طراحی و آماده‌سازی برای اجراست که احداث ایستگاه پمپاژ، حدود ۱۰ کیلومتر خط انتقال و ساخت مخزن ذخیره را شامل می‌شود و یکی از پروژه‌های مهم پیش‌روی خواهد بود.

وی همچنین از تأمین هشت دستگاه دیزل ژنراتور برای ایستگاه‌های پمپاژ حوزه یزد، تفت و مهریز خبر داد و گفت: این اقدام با هدف افزایش آمادگی تأسیسات در شرایط اضطراری و جلوگیری از اختلال در انتقال آب انجام شده است.

پیگیری طرح‌های انتقال آب خلیج فارس و خرسان

محجوبی با اشاره به طرح‌های کلان تأمین آب استان در افق 1430 اظهار کرد: طرح انتقال آب از خلیج فارس یکی از پروژه‌های مهم و راهبردی برای تأمین منابع آبی مورد نیاز استان است که اجرای آن توسط شرکت مجری در حال پیگیری است و در حال حاضر حدود ۲۰ درصد پیشرفت دارد.

وی افزود: خط دوم انتقال آب خلیج فارس، طرحی مشترک میان استان‌های یزد و کرمان است که در مجموع ظرفیت انتقال ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب را پیش‌بینی کرده و سهم یزد از این ظرفیت ۱۰۰ میلیون مترمکعب خواهد بود. ۵۰ میلیون مترمکعب برای بخش شرب و ۵۰ میلیون مترمکعب نیز برای بخش صنعت در نظر گرفته شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد ادامه داد: با توجه به هزینه بالای تولید و انتقال آب شیرین‌شده دریا، تأمین مالی این طرح از مسیر مشارکت و سرمایه‌گذاری بخش صنعت دنبال می‌شود و موضوع واگذاری ظرفیت‌های اقتصادی و معدنی برای تأمین مالی طرح نیز در حال پیگیری است.

محجوبی همچنین به طرح انتقال آب خرسان اشاره کرد و گفت: در دو سال اخیر پیگیری‌های جدی برای تأمین مالی و پیشبرد این طرح انجام شده و در این چارچوب حدود ۴۰۰ میلیارد تومان منابع از طریق موسسه کوثر برای پروژه جذب شده و عملیات اجرایی بخشی از مسیر نیز در دستور کار قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه طرح خرسان از پروژه‌های مهم بلندمدت تأمین آب استان محسوب می‌شود، افزود: بخشی از مسیر خط انتقال در حال آماده‌سازی و تأمین تجهیزات است و موضوع مطالعات زیست‌محیطی و الزامات مربوط به آن نیز در حال پیگیری است.

تقویت تاب‌آوری خط انتقال آب

محجوبی با بیان اینکه حفظ پایداری آب شرب یزد به دلیل وابستگی استان به خط اول انتقال آب اهمیت ویژه‌ای دارد، ادامه داد: یکی از اقدامات مهم دو سال اخیر، توجه جدی به نگهداری، ترمیم و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر خط اول انتقال آب بوده است. خطی که بیش از دو دهه از عمر آن گذشته و در شرایط سخت منطقه فعالیت می‌کند.

وی افزود: طی سه سال اخیر حدود ۶۰۰ میلیارد تومان برای اقدامات مرتبط با پایداری این خط برنامه‌ریزی شده و بخشی از عملیات ترمیم و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر نیز انجام شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد همچنین از تکمیل طرح اتصال مستقیم خط انتقال آب دریا به مخازن آب شرب یزد خبر داد و گفت: این طرح در شرایط اضطراری امکان انتقال حدود ۱۲۰۰ لیتر بر ثانیه آب از خط دریا به مخازن ی
محجوبی: زد را فراهم می‌کند. 

احیای بندهای تغذیه مصنوعی و کنترل سیلاب

محجوبی با اشاره به وجود ۲۷ بند تغذیه مصنوعی تحت مدیریت شرکت آب منطقه‌ای یزد گفت: بسیاری از این سازه‌ها در طول زمان به دلیل رسوب‌گذاری سیلاب‌ها و آسیب به بدنه سازه، بخشی از کارکرد خود را از دست داده بودند و بر همین اساس، مرمت و لایروبی آنها در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: طی دو سال اخیر هفت بند لایروبی و مرمت شده و حدود ۲۰۰ میلیارد تومان برای مرمت و بازسازی سازه‌های این بخش هزینه شده است. همچنین ساخت و تقویت سازه‌های کنترل سیلاب با هدف افزایش تاب‌آوری استان در برابر سیلاب‌های مخرب دنبال شده است.

مدیریت منابع آب؛ بخش مهم کارنامه دو ساله

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد بخش مهم دیگری از عملکرد شرکت را مربوط به اقدامات غیرسازه‌ای دانست و گفت: مدیریت آب فقط به ساخت سد، مخزن و خط انتقال محدود نمی‌شود. بخش مهم‌تر، مدیریت منابع موجود، کنترل برداشت‌ها، ایجاد سازوکارهای اقتصادی و مشارکت دادن ذی‌نفعان در مدیریت آب است.

اجرای سند سازگاری با کم‌آبی و پایش آبخوان‌ها

محجوبی با اشاره به اجرای سند سازگاری با کم‌آبی اظهار کرد: این سند مبنای برنامه‌ریزی مدیریت مصرف آب استان قرار گرفته و کاهش پلکانی مصرف در بخش‌های مختلف را دنبال می‌کند. مرحله نخست این برنامه تا پایان سال ۱۴۰۵ و مرحله دوم تا سال ۱۴۱۱ تعریف شده و هدف نهایی این سند رساندن وضعیت آبخوان‌های استان به شرایط تعادل است.

وی افزود: برای پایش میزان تحقق اهداف این سند، شرکت آب منطقه‌ای یزد با دانشگاه یزد قرارداد منعقد کرده تا روند اجرای برنامه‌ها و میزان تحقق اهداف را پایش و صحت‌سنجی کند و مرحله نخست این برنامه در حال حاضر حدود ۷۵ درصد پیشرفت دارد.

راه‌اندازی بازار آب و حرکت به سمت حکمرانی اقتصادی

محجوبی راه‌اندازی بازار آب را یکی از اقدامات مهم غیرسازه‌ای سال‌های اخیر دانست و گفت: پس از چند سال انجام مطالعات و تدوین شیوه‌نامه، بازار آب یزد در سال ۱۴۰۳ به‌صورت رسمی راه‌اندازی شد و در سال نخست حدود ۳۰ هزار مترمکعب آب در آن مبادله شد.

وی ادامه داد: حجم مبادلات در سال دوم فعالیت بازار آب حدود پنج برابر افزایش یافت و توسعه این سازوکار در سطح استان نیز در دستور کار قرار گرفته است تا بازار آب به یکی از ابزارهای مؤثر در مدیریت و تخصیص بهینه منابع تبدیل شود.

بازتخصیص آب صنایع و آزادسازی منابع برای شرب

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد با اشاره به اجرای برنامه بازتخصیص آب صنایع اظهار کرد: یزد در این حوزه جزو استان‌های پیشرو است و با جدیت به سمت جایگزینی منابع غیرمتعارف مانند پساب و آب دریا با منابع متعارف مورد استفاده صنایع حرکت می‌کند.

احیای تشکل‌های آب‌بران و مشارکت دادن بهره‌برداران

وی یکی دیگر از اقدامات مهم غیرسازه‌ای را توسعه تشکل‌های آب‌بران عنوان کرد و افزود: در چارچوب برنامه هفتم توسعه، تشکل آب‌بران بهادران که عملاً غیرفعال شده بود، دوباره احیا شد و پس از آن تشکل‌های جدیدی در چاهک و خاتم نیز شکل گرفت.

محجوبی با بیان اینکه تا پایان سال سه تشکل آب بران دیگر نیز فعال خواهد شد، تصریح کرد: رویکرد شرکت این است که بخشی از وظایف تصدی‌گری و خدمات قابل واگذاری را به تشکل‌های آب‌بران منتقل کند تا بهره‌برداران در مدیریت منابع آبی منطقه خود نقش مستقیم‌تری داشته باشند.

حفاظت از آبخوان ها اولویت اصلی مدیریت منابع آب

محجوبی با تأکید بر اینکه حفاظت از منابع آب زیرزمینی خط مقدم مدیریت منابع آب در یزد است، گفت: طرح تحویل حجمی آب، کنترل برداشت‌ها، توسعه کنتورهای هوشمند، مقابله با برداشت‌های غیرمجاز و اجرای برنامه‌های سازگاری با کم‌آبی باید به‌صورت همزمان دنبال شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: تجربه دو سال اخیر نشان داد مدیریت آب در شرایط محدودیت منابع، نیازمند تلفیق پروژه‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای است. از یک سو باید زیرساخت‌های حیاتی برای تأمین، انتقال و ذخیره آب تقویت شود و از سوی دیگر با مدیریت تقاضا، بازتخصیص، مشارکت بهره‌برداران و حفاظت از منابع زیرزمینی، امنیت آبی استان در سال‌های آینده تضمین شود.

کد خبر: 4326
  تاریخ خبر : 1405/06/09
 22